Overzicht

Bestuurder Kwintes: ‘Een nieuw normaal tegen dakloosheid’

23 november 2021

Fijn, weer iemand van straat. Dat is hoe de gemiddelde Nederlander kijkt naar de maatschappelijke opvang. Bij Kwintes kijken we vérder, en zien we de opvang als tussenstation. Om echt verder te komen, hebben mensen rust en ruimte nodig. Maar die zijn er op de opvang niet. Dus pleit bestuurder Ineke van Hooff voor een nieuw normaal voor daklozen.

Stel, je relatie gaat stuk. Je moet op zoek naar andere woonruimte, maar die kun je niet vinden. Eerst slaap je bij vrienden op de bank, later steeds vaker in je auto. Je gepieker houdt je ’s nachts wakker, en dat leidt weer tot problemen op je werk. Je werkgever besluit daarom je jaarcontract niet te verlengen. En je rekeningen? Die open je al een tijdje niet meer. De problemen stapelen zich op, en je belandt op straat. Dakloos.

Na lang wikken en wegen besluit je dat het zo niet verder kan. Je belt aan bij de daklozenopvang, een vriendelijke begeleider wijst je je bed: een stapelbed op een slaapzaal met elf anderen. Iedereen op zijn eigen manier in crisis. Die nacht lig je te woelen en piekeren in het krakende stapelbed. Je bovenbuurman slaapt hoorbaar wel. Tegen de ochtend val je in slaap, terwijl het in je hoofd na-echoot: hoe kom ik hier uit?

Rust en ruimte

Fijn, weer iemand van straat. Dat is hoe de gemiddelde Nederlander kijkt naar de maatschappelijke opvang. Bij Kwintes kijken we vérder, en zien we de opvang als tussenstation: een tijdelijk onderkomen voor mensen van wie het leven tegenzit. Met de juiste zorg en ondersteuning kunnen ze hun leven weer op de rit krijgen, zodat ze niet weer op straat belanden. Dat geldt wat ons betreft voor alle daklozen, van economisch daklozen tot mensen met verslavingsproblematiek en/of psychische kwetsbaarheden. Iedereen moet kunnen deelnemen aan de Nederlandse samenleving.

Nou is het zo dat je rust en ruimte nodig hebt om aan je problemen te kunnen werken. Krijg je die niet, dan blijf je in de overlevingsmodus. En dat betekent niets minder dan stagnatie. Onderzoek toont namelijk aan dat je onder grote stress geen verstandige keuzes voor de toekomst kan maken.

Nooit meer

Op de meeste opvanglocaties is rust en ruimte ver te zoeken. Hoe creëren we dan opvanglocaties waar mensen dit wél vinden? Door het over een totaal andere boeg te gooien. In Finland wisten ze het aantal daklozen in tien jaar met de helft terug te brengen. Zoals vaak bij grote veranderingen was een vreselijke gebeurtenis de aanleiding. In een koude winter vroren veertig daklozen dood, en de regering besloot: dit nooit meer.

Inmiddels is een eigen woning – Housing First – in Finland een grondrecht; als onderdeel van het recht op privacy. Mensen die dakloos raken, krijgen zelfstandige woonruimte waar één landelijke woningcorporatie verantwoordelijk voor is. Deze corporatie wordt gefinancierd door de overheid en het bedrijfsleven. Het mooie van deze aanpak is dat hij goedkoper is dan de Nederlandse aanpak. En effectiever. In Finland belanden mensen veel minder vaak opnieuw op straat dan in ons land.

Betrokken partners

Ook in Nederland raakt Housing First steeds beter bekend. In steeds meer gemeentes mogen we ermee experimenteren. Hoewel de Nederlandse woningmarkt roet in het eten gooit, zijn we blij met deze betrokkenheid van gemeentes en woningcorporaties. En onze partners staan open voor meer creatieve alternatieven. Zo kwamen er in Amersfoort tijdelijke doorstroomwoningen waar de bewoners hun keuken en badkamer delen – een soort studentenhuis dus. En op steeds meer van onze locaties hebben bezoekers een eenpersoonskamer. In Gooi & Vechtstreek bijvoorbeeld, en in de Amergaard in Amersfoort. In de laatste hebben we ook vierpersoonskamers.

Nieuw normaal

Gescheiden, financiële problemen, verslaafd, in de war, psychisch kwetsbaar. Er zijn allerlei oorzaken waardoor je het dak boven je hoofd kan verliezen. Het kan jou overkomen, je dochter of je beste vriend. Wat ons betreft is de vraag dan ook niet ‘Hoe zorgen we voor meer bedden op de huidige opvang?’, maar: ‘Hoe kunnen we als samenleving mensen verder helpen?’ Het is toch jammer dat er een coronacrisis voor nodig was om mensen een beetje rust en ruimte te geven. En dan ook nog alleen omdat er op de opvang geen anderhalve meter afstand gehouden kon worden. Laten we voorkomen dat nu de leegstaande hotels en huisjes op vakantieparken zich weer vullen met toeristen,  we teruggaan naar het oude normaal met daklozenopvang. Beweeg je met ons mee naar het níeuwe normaal?