Overzicht

Van vrouwenopvang naar vakantiehuisje

8 juli 2020

Door de coronamaatregelen moesten de vrouwen en kinderen van de vrouwenopvang in Gouda ander onderdak krijgen. Ze verhuisden tijdelijk naar vakantiehuisjes elders in het land. Hoe is het om een hele vrouwenopvang te verplaatsen? Begeleiders Ciska en Fatima leggen het uit.

In de vrouwenopvang in Gouda verblijven vrouwen die slachtoffer zijn van huiselijk geweld, eerwraak of mensenhandel. ‘We begeleiden ze na binnenkomst een maand of vijf intramuraal, waarna ze doorstromen naar zelfstandige woonruimte’, vertelt maatschappelijk werker Fatima. Op de opvang delen de vrouwen en hun kinderen woonkamer, keuken én badkamer. In deze setting blijkt het onmogelijk om de coronamaatregelen toe te passen. ‘In overleg met de gemeente Gouda gingen we daarom op zoek naar andere opvanglocaties. Een aantal vrouwen kon versneld doorstromen naar een eigen woning, onder wie een vrouw met een pasgeboren baby.’

Informatie in alle talen

De andere veertien vrouwen en hun kinderen kunnen terecht in vakantiehuisjes. Twee gezinnen in één huis, met een verdieping voor elk gezin en een gedeelde keuken. Zo hebben ze meer ruimte en privacy dan in de vrouwenopvang, en de mogelijkheid tot afzonderen als iemand besmet raakt met corona. ‘De eerste dag moesten de vrouwen erg wennen aan hun nieuwe onderkomen, maar de dag erna kregen ze al meer oog voor hun omgeving en zagen ze wat voor mooie plek het is’, vervolgt Fatima. ‘Veel van hen waren erg bang voor corona. Dus zorgden we voor uitleg in alle talen, want ze spreken niet allemaal Nederlands. Dat hielp ze wel om wat meer tot rust te komen. Onze woonbegeleider nam de kinderen en moeders mee naar speeltuintjes in de buurt. Ze waren blij dat ze lekker naar buiten konden – dat gaat bij de gewone vrouwenopvang niet zo makkelijk.’

Naar school

Ook de kinderen moeten wennen aan de nieuwe plek. Voor sommige kinderen is het de zoveelste plotselinge verhuizing. Maar ze zijn ook blij in hun nieuwe omgeving, omdat ze er heerlijk buiten kunnen spelen. De oudere kinderen genieten van hun privacy, of spelen met de kleintjes. ‘Deze kinderen hebben allemaal veel meegemaakt’, vertelt Ciska, pedagogisch hulpverlener bij de vrouwenopvang. ‘Een voordeel van het nieuwe onderkomen is dat er minder kinderen per vierkante meter zijn. Hierdoor hebben ze meer privacy. Op de gewone opvang kunnen kinderen elkaar amper ontwijken als er aanvaringen zijn, nu kan dat wel. Dit geeft meer rust in de herstelperiode.’

Ook school is belangrijk voor de kinderen. Het is hun vaste routine in een roerig leven. Maar de leslokalen waren dicht, en Ciska moest flink haar best doen om de kinderen tóch naar school te krijgen. ‘ Er zijn natuurlijk uitzonderingen, zoals die school die kinderen zonder inschrijving opving in de crisisopvang. Maar verder kreeg ik vooral te horen: alleen kinderen van ouders met cruciale beroepen kunnen terecht. Het was geen onwil, scholen kregen het gewoonweg niet voor elkaar.’

Logistieke puzzel

Als Irma Haxe, senior beleidsmedewerker huiselijk geweld bij de gemeente Gouda, zich ermee bemoeit, komt het alsnog in orde. Zij zorgt ervoor dat de kinderen officieel een kwetsbare doelgroep worden. Daardoor kunnen ze direct terecht bij de noodopvang van scholen. Alleen blijkt de logistieke puzzel om de kinderen naar school en de buitenschoolse opvang te krijgen minstens zo groot. ‘Hoe vaak ik Irma niet heb gebeld met problemen rond taxivervoer… Ze zal gedacht hebben: heb je háár weer’, lacht Ciska. ‘Integendeel’, zegt Irma. ‘Ik was juist blij dat ik iets voor de kinderen kon doen. En ik heb veel bewondering voor de inzet van Ciska en haar collega’s. Dag na dag, week na week hebben ze keihard gewerkt. En dat doen ze nog steeds.’

Begeleiding op afstand

‘Inmiddels wonen de vrouwen al een paar maanden in de vakantiehuisjes en zijn ze zo goed als gewend aan hun nieuwe stek. Alleen blijft de begeleiding op afstand een groot struikelblok, volgens Fatima. ‘Begeleiders moeten zo veel mogelijk thuiswerken. Iedereen is op een vaste dag in de week aanwezig, daarnaast doen we aan beeldbellen en kunnen vrouwen ons appen. Maar meestal spreken ze de begeleider aan die op dat moment rondloopt. Doordat we als begeleiders zo weinig op de locatie zijn, missen we het persoonlijke contact met de vrouwen erg, vooral met de vrouwen die moeite hebben met de Nederlandse taal. Er is wel een tolkentelefoon, maar die kan non-verbale communicatie niet vervangen.’

Onderlinge steun

De vrouwen in de opvang hebben veel aan elkaar. ‘Ze weten als geen ander hoe zwaar het is, vooral die eerste dagen’, legt Fatima uit. ‘De vrouwen luisteren naar elkaar, passen op elkaars kinderen, beuren elkaar op. Er ontstaan soms hechte vriendschappen. In de vakantiehuisjes groeien ze nog meer naar elkaar toe en hebben de vrouwen meer regie met wie ze wel of niet omgaan. Nu een deel van de dames weer terug is naar de opvang, omdat huisjes weer verhuurd kunnen worden, valt een deel van die steun weg. Gelukkig snappen ze dat ze niet bij elkaar kunnen blijven.’

Maatwerk

De coronamaatregelen worden langzamerhand versoepeld. Maar dat betekent niet dat alle vrouwen weer samen terecht kunnen op de oude locatie. Gemeente Gouda en Kwintes blijven zoeken naar geschikte alternatieve onderkomens. De samenwerking was al goed, maar de coronacrisis heeft die ook een extra boost gegeven. Irma: ‘Ik wil de komende tijd kijken hoe de gemeente deze vrouwen meer maatwerk kan bieden. Niet alle vrouwen hebben een beveiligde locatie en intensieve begeleiding nodig. Een time-outvoorziening om escalatie te voorkomen kan ook al voldoende zijn. Nu zitten vrouwen met verschillende zorgbehoeften bij elkaar in de opvang. Dat kan anders.’

Verder praten over de toekomst van de vrouwenopvang in jouw gemeente? Mail naar communicatie@kwintes.nl. Een van onze accountmanagers neemt graag contact met je op.