Onderzoek ambulantisering: Beschermd thuis

Van beschermd wonen naar beschermd thuis. We doen diepte onderzoek naar de herstelprocessen van cliënten die gebruikmaken van de nieuwe vormen van wijkgerichte ondersteuning. Dit doen we samen met Leviaan, HVO-Querido en Tranzo van Tilburg University (Academische Werkplaatsen Geestdrift en Sociaal Werk). Het gaat hierbij om aanbod dat in het verlengde van het Dannenberg advies ‘Van beschermd wonen naar een beschermd thuis’ uit 2015 in Nederland doorontwikkeld wordt. De aanname in dit advies is dat meer zelfstandigheid met voldoende flexibele en wijkgerichte ondersteuning leidt tot meer herstel, participatie en sociale inclusie van mensen met langdurende en complexe psychische problematiek. In deze vierjarige promotiestudie wordt deze ambitie met een realistische evaluatie getoetst.

Met wijkgerichte ondersteuning zet de sector van beschermd, begeleid wonen en opvang een stap verder in de ambulantisering van de GGZ. De sector zorgt al meer dan veertig jaar voor woonondersteuning en begeleiding in de wijk. Over de jaren is het aanbod van deze sector sterk veranderd en steeds verder gemoderniseerd. De meeste cliënten wonen inmiddels zelfstandig in hun eigen woning en ontvangen ambulante begeleiding. Een kwart woont beschermd: dit betreft samenwonen met een aantal andere cliënten in een eengezinswoning, straat of appartementencomplex met begeleiding nabij en de mogelijkheid tot gebruikmaken van gezamenlijke ruimten. De meeste mensen hebben hierbij een eigen voordeursleutel. Wijkgerichte ondersteuning is gericht op verdere verzelfstandiging voor deze cliënten.

In het onderzoek volgen we een groep van 40 mensen die gebruik maken van dit vernieuwende aanbod over twee jaar in hun herstel. Wij spreken hen samen met hun netwerk meermalen over hun ervaringen met het aanbod, het wonen in de wijk, acceptatie, inclusie en de impact ervan op hun herstel. Hierbij maken we gebruik van diepte interviews. Ook maken we hun herstelontwikkelingen met gevalideerde vragenlijsten inzichtelijk. De wijken waarin wijkgerichte zorg wordt geboden worden daarnaast in dezelfde periode gevraagd naar de ervaringen; hierbij worden buurtbewoners, gemeente, woningbouwcorporaties, wijkagenten, vrijwilligers en wijkteams betrokken. Het onderzoek wordt aangevuld met een literatuurreview naar wijkgerichte en herstelondersteunend aanbod en het ophalen van expert opinie over het inrichten van wijkgerichte zorg met behulp van de methode concept mapping. Het eindproduct is een onderbouwd kwaliteitsmodel om het Beschermd thuis aanbod de komende jaren verder te versterken, toetsen en uit te bouwen.

Dit onderzoek draagt bij aan de kennis voor wie, wat, wanneer en hoe nodig is om de zelfstandigheid, het herstel en de inclusie te bevorderen.

Looptijd: 2020-2024

Onderzoekers: Caroline van Genk, MSc. (promovendus), Dr. Diana Roeg (projectleider/co promotor), Dr. Maaike van Vugt (co promotor), Pof. dr. Jaap van Weeghel (adviseur), Prof. dr. Tine van Regenmortel (promotor).