Overzicht

Daimyo doet het huishouden, gaat naar sollicitatiegesprekken en oefent telefoongesprekken met vreemden. Stapje voor stapje bereidt hij zich voor op eigen benen te staan. 

Daimyo (21) heeft een grondige hekel aan het snijden van rauwe kip. ”Dat glibberige gevoel”, huivert hij. ”Het lukte me gewoon niet.” Toch eet hij tegenwoordig eens in de zoveel tijd een maaltijd met kip. Zelf bereid, zelf gesneden. ”Tijdens de kooktrainingen hebben we geoefend. Ik vind het nog steeds vreselijk. Maar ik heb ingezien: als je op jezelf wil wonen, moet je sommige dingen gewoon doen.”

Vaardigheidstraining 

Sinds elf maanden woont Daimyo bij Kwintes en maakt hij deel uit van het zorgprogramma Locus dat hem erop voorbereidt uiteindelijk op eigen benen te staan. Om de juiste aanpak te bepalen, nam GZ-psycholoog Marieke eerst bij Daimyo een assessment af. ”Zo onderzoeken we wat Daimyo zelf kan, waar hij moeilijkheden ondervindt, wat hij wil bereiken in zijn leven en op welke manier hij het beste leert. Aan de hand van de uitkomsten stellen we samen de leerdoelen op- die zijn leidend voor de rest van de behandeling.”

”De aanpak is doelgericht, met de alledaagse praktijk als uitgangspunt”, vertelt Daimyo’s begeleider Corianne. ”We begonnen met trainingen. Eerst lieten we zien hoe het werkt- koken, dweilen, stoffen- en deden we alles samen”, vertelt begeleider Corianne. ”Op den duur deed Daimyo steeds meer zelf, de begeleiding bouwen we stapje voor stapje af.” Daimyo: ”Ik heb veel nieuwe dingen geleerd. Ik dacht eerst dat je met een beetje stofzuigen en dweilen wel klaar was, maar er bleken schoonmaaktaken te zijn waarvan ik niet eens wist dat ze bestonden”.

IPS-trajectbegeleiding

Één van de doelen die overduidelijk uit het assessment naar voren kwam: Daimyo is toe aan betaald werk. Hij gaat nu naar arbeidsmatige dagbesteding, maar: ”Ik weet zelf dat ik meer kan”, zegt hij. ”Ik mag dan autistisch zijn, maar ik heb wel een mbo-opleiding afgerond. Het is zonde als daarvan geen gebruik wordt gemaakt.” Vanochtend had hij een sollicitatiegesprek voor een functie op een administratiekantoor. Hij ging samen met zijn trajectbegeleider Trea, die hem helpt een baan te vinden volgens de methode Individuele Plaatsing en Steun (IPS). Dit betekent kortweg eerst plaatsen, dan trainen op de werkplek met steun van een trajectbegeleider. ”We doen het samen”, verduidelijkt Trea. ”Eerst hebben we Daimyo’s wensen en vaardigheden op een rijtje gezet, en potentiële werkgevers gezocht. Daimyo vindt het fijn als ik het eerst contact met de werkgever leg, maar vervolgens gaan we met z’n tweeën naar het kennismakingsgesprek.”

Trea en Daimyo maakten een lijst met Daimyo’s kwaliteiten. ”Ik ben heel trouw en zelden ziek- ik kom altijd opdagen. En ik ben leergierig, nooit te beroerd voor een leerpuntje”, somt Daimyo vlot op. Trea: ”Dit is één van de dingen waaraan ik merk dat Daimyo erg is gegroeid. Een paar maanden geleden vond hij het nog heel erg moeilijk te benoemen waarom een werkgever blij met hem zou moeten zijn.”
Ook begeleider  Corianne droeg een steentje bij aan de voorbereiding van het sollicitatiegesprek. Zij hielp Daimyo de avond ervoor twee geschikte outfits uit zijn garderobe te kiezen. Het is precies de manier van leren waarbij Daimyo het beste gedijt, zegt GZ-psycholoog Marieke. ”Hij heeft behoefte aan een klankbord, zo wordt hij gesteund in zijn keuze en neemt zijn zelfvertrouwen toe.”

Geen losse eilandjes

De samenwerking tussen de verschillende hulpverleningsdisciplines is typerend voor het Locusprogramma. De teamleden houden elkaar goed op de hoogte en vullen elkaar aan. GZ-psycholoog Mariek: ”Het aanleren van nieuwe vaardigheden levert bij Daimyo ook spanning en stress op. Samen bekijken we hoe hij daar het beste mee kan omgaan- een belangrijk behandeldoel.” Trea: ”We zijn geen losse hulpverleningseilandjes, maar één geheel.” Het hele ‘systeem’ wordt betrokken. Eens in het half jaar is er een evaluatie waarin Daimyo en zijn woonbegeleider, de GZ- psycholoog, zijn persoonlijk begeleider, de IPS-trajectbegeleider en zijn moeder- een hele groep!- uitvoerig bespreken hoe het gaat. ”Iedereen kan zijn zegje doen”, vertelt Trea. ”En Daimyo zelf staat niet aan de zijlijn, maar er middenin.”

Assertiviteit

Er is veel veranderd het afgelopen jaar, vindt Daimyo. ”Ik ben wat losser geworden. Ik durf meer te zeggen.” Een beter zelfbeeld en zelfvertrouwen blijven hoe dan ook een aandachtspunt, vertelt GZ-psycholoog Marieke. ”Met een beter zelfbeeld bereik je immers makkelijker andere doelen, zoals werk.” Ook hier grijpen behandeling en begeleiding in elkaar. Corianne: ”Tijdens groepsmomenten met andere cliënten oefenen we bijvoorbeeld hoe Daimyo zijn mening kan delen. Ook proberen we te leren dat hij zijn grenzen aangeeft. Als ik bijvoorbeeld bel om te zeggen dat ik een uurtje later kom op onze afspraak, zou het mooi zijn als Daimyo durft te zeggen: ”Nou, dat komt hij eigenlijk niet goed uit.”

Nog zo’n ‘aandachtspuntje’: telefoongesprekken met vreemden. ”Daar heb ik het niet zo op”, zegt Daimyo. ”Maar ja, als je op jezelf woont, moet je ook wel eens een instantie bellen, of een afspraak maken met de tandarts.” Met Trea of Corianna bereidt hij zich voor op zulke gesprekken: welke vragen kan hij verwachten, wat zijn mogelijke antwoorden? Na een grondige voorbereiding komt hij langs op het kantoortje om in bijzijn van één van de begeleiders het gevreesde telefoontje te plegen.

Heldere leerpunten

De doelgerichte aanpak van Locus werpt zijn vruchten af. ”Ik vind het fijn dat de leerpunten helder zijn”, zegt Daimyo. ”Als ik weet waaraan ik moet werken, kan ik me daarop richten. Een paar jaar geleden zou ik moeilijke dingen gewoon uit de weg zijn gegaan. Nu weet ik: zo zit het leven nu eenmaal in elkaar, sommige dingen moet je gewoon doen. Ook als je ze niet leuk of te spannend vindt.”