Samen maken we duurzaam wonen vanzelfsprekend

Bewoners die samen afval prikken. Een vegaburger in plaats van een kroket op het menu. En een kookboek dat voedselverspilling tegengaat. Woonlocaties Hoog Kanje en Balistraat zijn flink aan het verduurzamen. Aandachtfunctionarissen duurzaamheid Kirsten en Simon vertellen erover. 

‘In de wintermaanden staat de verwarming inmiddels een graadje lager en in onze gangen komen bewegingssensoren’, vertelt Simon Dippel. Hij is persoonlijk begeleider en aandachtsfunctionaris duurzaamheid op woonlocatie Hoog Kanje. ‘De ideeën kwamen van een bewoner. Zij vond dat de verwarming te hoog stond en wilde graag sensoren in de gang, zodat het licht alleen aanspringt als dat nodig is.’ Simon vindt het belangrijk dat bewoners meedenken over duurzaamheid. ‘Zo ervaren ze dat ze invloed hebben op de plek waar ze wonen.’

Green Deal Duurzame Zorg 3.0

Duurzaamheid staat hoog op de agenda van Kwintes. In 2022 sloten we ons aan bij de Green Deal Duurzame Zorg 3.0, een landelijke afspraak om de zorg duurzamer te maken. Zo willen we onze CO₂-uitstoot in 2030 met 55% verminderd hebben en in 2050 klimaatneutraal werken. Om te meten of we goed op weg zijn, gebruikt Kwintes de Milieuthermometer Zorg. De tool bevat richtlijnen voor verschillende onderwerpen, zoals energie, afval, grondstoffen, voeding, vervoer, inkoop en vastgoed. Een onafhankelijk auditor controleert of we aan de eisen voldoen en wat beter kan. Dit najaar gaan Hoog Kanje en Balistraat op voor een bronzen certificaat.

Lokaal aan de slag

Kirsten de Jong-Wessels werkt als persoonlijk begeleider en aandachtsfunctionaris duurzaamheid op woonlocatie Balistraat. Kwintes maakt afspraken die voor alle locaties gelden, legt zij uit. ‘Grote aanpassingen aan gebouwen, zoals isolatie en energiezuinige verwarming, zijn bijvoorbeeld centraal geregeld. Ook kopen alle locaties kantoorspullen en andere benodigdheden in via een centraal inkoopsysteem.’  
 
Zelf bepalen locaties hoe ze de centrale afspraken in de praktijk brengen. ‘Op Balistraat eten we sinds kort één keer per week vegetarisch. Minder vlees eten is een centraal besluit, maar wij bedenken vervolgens samen met de bewoners wat we eten. Ook hebben we bijna alle schoonmaakproducten vervangen door ecologische alternatieven.’ 

Koken zonder verspilling

Locaties hebben dus ook vrijheid om te werken aan wat ze belangrijk vinden. Simon: ‘Op Hoog Kanje pakken we nu voedselverspilling aan. Zo heb ik een kookboek met gezonde recepten gemaakt voor onze woonbegeleiders, want koken voor twintig mensen is soms een flinke uitdaging. Er staat precies in wat je nodig hebt voor hoeveel personen. Zo verdwijnt er minder eten in de afvalbak.’ Simon ziet dat het werkt. ‘Collega’s proberen de recepten uit en betrekken bewoners bij het koken. Heel leuk om te zien.’ Een collega van Simon paste de vaste boodschappenlijsten aan. ‘Daarop staan ook biologische producten waar dat kan. Het moet ook betaalbaar blijven.’ 

Foto: voorbeeld

Samen keuzes maken

Simon en Kirsten leggen bewoners uit wat duurzaamheid is en moedigen hen en collega’s aan om erover mee te denken. Bewoners van Balistraat gaan elke maand een uurtje zwerfafval opruimen. Op Hoog Kanje stellen medewerkers en bewoners samen het weekmenu op. Simon: ‘Niet iedereen is fan van vegetarisch. Ik luister, leg uit waarom we dit belangrijk vinden en bekijk wat we kunnen aanpassen.’ 

Foto: voorbeeld

Op naar brons

Dit najaar gaan beide locaties op voor een bronzen certificaat van de Milieuthermometer Zorg. Kirsten en Simon zijn druk met de voorbereidingen. Zo liepen ze met de duurzaamheidscoördinator de checklist van de Milieuthermometer door. Kirsten: ‘We maakten een ronde door het gebouw, bekeken wat al op orde was en wat we nog konden aanpassen. Dat leverde concrete actiepunten op. We hebben bijvoorbeeld een lekbak besteld om terpentine in te bewaren.’ 

Hoe verloopt zo’n audit van Milieuthermometer Zorg? De auditor kijkt met het management en de duurzaamheidscoördinator naar organisatiebrede keuzes rondom bijvoorbeeld groene energie en een elektrisch wagenpark. Daarna volgt het lokale deel. Kirsten: ‘De auditor praat eerst met medewerkers op de locatie over hoe we dingen geregeld hebben. Daarna lopen we door het gebouw en aan het einde van de audit horen we alle bevindingen. Natuurlijk willen we het certificaat behalen. Maar zo’n audit is vooral een leermoment, geen examen.’ Ze hoopt dan ook op praktische tips. ‘Een auditor komt op veel plekken. Die ziet oplossingen waar wij zelf nog niet aan hebben gedacht.’ Simon vindt een duidelijk, eerlijk beeld belangrijk. ‘Als een collega iets niet weet of niet vindt werken, moeten wij het beter uitleggen of regelen.’

Samen duurzamer

Hebben Simon en Kirsten nog plannen? Op Balistraat wil Kirsten onderzoeken of collega’s efficiënter kunnen inkopen en eten beter kunnen bewaren. Simon wil op Hoog Kanje werken aan bewustwording. ‘Nog beter luisteren naar bewoners en collega’s, en hun ideeën meenemen.’ Beiden zijn trots op hoe ver ze al zijn en hoe goed teams en bewoners meedoen. ‘Het certificaat is niet het einddoel, maar vooral een bevestiging dat we de goede kant opgaan.’